اراده اراده در لغت و اصطلاح عبارت از صفتى خاص از صفات نفس است كه به ايجاد يا ترك فعل تعلّق مىگيرد و علّت تامّه براى تحقق فعل يا ترك آن در خارج است . « 1 » بايد توجّه داشت كه اراده خداوند با اراده انسان تفاوت دارد و لذا ما هركدام را جداگانه و به صورت مختصر بيان مىكنيم . - اراده خداوند : اراده خداوند از صفات ثبوتيه ( كماليه ) ذات اقدس الهى شمرده مىشود ؛ ولى در صفت ذات يا صفت فعل بودن آن اختلاف است . در تفسير اراده خداوند چهار نظر وجود دارد . 1 - اراده خداوند عبارت است از داعى بر فعل . يعنى خداوند در ازل علم داشت به اينكه فلان عمل در فلان مرحله مصلحت دارد و همين علم به مصلحت باعث شد كه خداوند ممكنات مختلف را در زمانها و مكانهاى مختلف بيافريند . بنابراين اراده خداوند علم به مصلحت است كه آن علم داعى بر ايجاد گرديده . بزرگان معتزله اين معنى را اختيار كرده‌اند . 2 - اراده يك صفت سلبى است . وقتى مىگوييم : خداوند مريد است ، يعنى خداوند مغلوب كسى يا چيزى نيست ، اين عقيده حسين بن محمد نجّار از علماى معتزله است .

--> ( 1 ) البته در امور تكوينى اراده علّت تامّه است .